User Tools

Site Tools


432331-th-d-n-ch-u-m-la-gi

Thổ dân châu Mỹ
Sra. Charo and the Qewar dollmakers.jpg
Tổng số dân
Chừng 60,5 triệu
Khu vực có số dân đáng kể
 Mexico 25,7 triệu[1]
 Peru 13,8 triệu[2]
 Bolivia 6,0 triệu[3]
 Guatemala 5,8 triệu[4]
 Ecuador 3,4 triệu
 Hoa Kỳ 2,9–5 triệu[5]
 Chile 1,8 triệu[6]
 Canada 1,4 triệu[7]
 Colombia 1,4 triệu[8]
 Argentina 955.032[9]
 Brazil 817.963[10]
 Venezuela 524.000[11]
 Honduras 520.000[12]
 Nicaragua 443.847[13]
 Panama 204.000[14]
 Paraguay 95.235[15]
 El Salvador chừng 70.000[16]
 Costa Rica chừng 114.000[17]
 Guyana chừng 60.000[18]
 Greenland chừng 51.000[19]
 Belize chừng 24.501 (Maya)[20]
 French Guiana chừng 19.000[21]
 Suriname 12,000–24,000
Ngôn ngữ
Ngôn ngữ thổ dân châu Mỹ, tiếng Anh, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Bồ Đào Nha, tiếng Pháp, tiếng Hà Lan
Tôn giáo

Các dân tộc bản địa của châu Mỹ là cư dân tiên khởi ở lục địa Mỹ châu trước khi Cristoforo Colombo "khám phá" đại lục này vào cuối thế kỷ 15. Các sắc tộc bản địa sinh sống ở cả Bắc lẫn Nam Mỹ. Hậu duệ của họ nay vẫn còn nhưng là thiểu số. Một số được đồng hóa và hòa nhập vào xã hội chung ở châu Mỹ. Họ cũng thường được gọi là thổ dân châu Mỹ,[22] thổ dân,[23] Các dân tộc đầu tiên (tại Canada),[23] "người Ấn Độ" (do nhầm lẫn của Christopher Columbus), sách giáo khoa Việt Nam phiên âm là người Anh-điêng[22] hay người da đỏ (theo cách gọi của người Việt).

Danh từ da đỏ được dịch từ redskin của tiếng Anh - một từ nay không mấy dùng vì có tính kỳ thị, mạ lị và khinh thường các giống người dân bản địa. Những từ tiếng Anh khác để chỉ dân da đỏ nay được phổ biến là Native Americans, American Indians, Indians, hay Indigenous, Aboriginal hay Original Americans. Tuy nhiên, trong tiếng Việt từ "người da đỏ" không có ý kỳ thị và là tên gọi thông dụng.

Về nhân chủng học, thổ dân châu Mỹ đều thuộc đại chủng Á. Các giả thuyết hiện nay xác định tổ tiên của họ đã di cư sang Bắc Mỹ vào khoảng 13.500 năm trước đây. Vào thời kỳ 10.000 năm về trước là thời kỳ băng hà, mực nước biển thấp hơn hiện nay cỡ 120m, dải đất liền ở nơi nay là eo biển Bering nối liền hai châu lục. Sau này mực nước dâng, dải đất đó chìm và thành thềm lục địa hiện tại.

Họ sống thành những bộ lạc du cư, sinh sống bằng cách săn bắt thú và hái lượm.

Hiện nay dân tộc da đỏ chiếm khoảng 1% dân số Hoa Kỳ. Họ sống ở những vùng có điều kiện tự nhiên rất khó khăn, như: các vùng núi cao, khô hạn ở phía Tây.

432331-th-d-n-ch-u-m-la-gi.txt · Last modified: 2018/11/07 17:10 (external edit)