User Tools

Site Tools


460831-wilhelm-ii-ho-ng-c-la-gi

Friedrich Wilhelm Viktor Abert von Hohenzollern, Wilhelm II của Phổ và Đức, (27 tháng 1 năm 1859 – 4 tháng 6 năm 1941) là vị Hoàng đế (Kaiser) cuối cùng của Đế quốc Đức, đồng thời cũng là vị Quốc vương cuối cùng của Vương quốc Phổ, trị vì từ năm 1888 cho đến năm 1918. Ông là một trong những nhân vật chủ chốt trong lịch sử châu Âu vào thế kỷ 20, và những chính sách của ông đóng vai trò quyết định đối với sự bùng nổ của cuộc Chiến tranh thế giới lần thứ nhất.[1] Thuở thiếu thời, ông lâm vào sự mâu thuẫn gay gắt đối với song thân của ông, và đặc biệt là mẹ của ông - Công chúa Victoria, con gái cả của Nữ hoàng Victoria nước Anh.[2] Ông lên nối ngôi lúc đã gần 30 tuổi và hai năm sau đó ông sa thải Thủ tướng Otto von Bismarck do bất đồng với chính sách ngoại giao khôn khéo của Bismarck.[2] Wilhelm II thực hiện chính sách cô lập nước Đức, tạo điều kiện cho Nga liên minh với Pháp vào năm 1894.[3] Ông là người có chủ nghĩa quân phiệt và chủ nghĩa dân tộc cháy bỏng cùng với mong muốn xây dựng lực lượng hải quân mạnh nhằm đưa nước Đức trở thành cường quốc hàng đầu thế giới.[4]

Wilhelm II là một trong những danh nhân lịch sử có sức hút lớn nhất đối vơi hậu thế.[5] Là người có tính cách mâu thuẫn, ông mong muốn trở thành một vị vua - chiến binh lỗi lạc nhưng lại yếu ớt. Thừa hưởng Đế quốc Đức hùng mạnh, ông quyết tâm mở mang nền văn hóa, nghệ thuật, kịch nghệ, nhạc kịch và kiến trúc, với không ít thành công. Chính sách này khiến ông tự coi mình là vị "Hoàng đế hiếu hòa" (Friedenskaiser). Tuy không thích người Do Thái nhưng vị Hoàng đế khoan dung một nhóm doanh nghiệp Do Thái bởi lẽ ông nhận thấy tầm quan trọng của họ.[6] Với tính khí khác thường, ông thường nói thế này nhưng lại làm thế khác.[7] Ông cũng khuếch trương xây dựng lực lượng Hải quân Đức, và cuộc chạy đua hải quân giữa Đế quốc Đức và Đế quốc Anh chính là một nhân tố quan trọng dẫn đến quan hệ ngoại giao tồi tệ giữa chính phủ 2 nước.[8] Cho đến năm 1914, nước Đức đã có nền kinh tế vượt trội so với Anh, và lớn mạnh hơn bất kỳ một liệt cường nào khác - một thành tựu lẫy lừng của triều đại Wilhelm II. Trong khi ấy chính sách cô lập nước Đức của ông gặp một hậu quả là nước Anh liên minh với Nga và Pháp, mặc dù Đế quốc Áo-Hung ủng hộ Đức.[6] Wilhelm II cũng thiết lập liên minh với Đế quốc Ottoman của người Thổ Nhĩ Kỳ.[9]

Dù có người tố cáo ông là kẻ gây ra cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất, thực chất ông đã không ít lần ngăn cản sự bùng nổ và tiếp diễn của cuộc chiến này kể từ những mầm mống của nó, và cả lúc nó đang tiếp diễn.[8] Trong chiến tranh, vai trò Tổng tư lệnh tối cao của ông chỉ còn là danh nghĩa, bị các tướng lĩnh Đức chi phối.[10] Do sự phối hợp kém của đồng minh và những sai lầm về chiến lược quân sự của mình, các chiến dịch của Đức nhằm đánh nhanh, thắng nhanh đều phá sản. Năm 1918, quân Anh, Pháp, Mỹ phản công trên khắp mặt trận, đồng thời cách mạng nổ ra chống lại chế độ Wilhelm.[11][12] Wilhelm buộc phải thoái vị vào năm 1918 và sang Hà Lan tị nạn. Kể từ năm 1920, ông sinh sống tại nhà riêng ở Doorn trên đất khách quê người. Khi ấy, ông vẫn luôn khao khát về nước khôi phục nền quân chủ, nhưng khi nhận thấy Đức Quốc xã không hề muốn điều này xảy ra, ông cắt đứt mọi quan hệ với chính phủ Đức Quốc xã vào năm 1934, và ông vẫn an trí tại Hà Lan cho đến khi qua đời vào năm 1941 trong cuộc Chiến tranh thế giới lần thứ hai.[7]

Hoàng tôn Wilhelm ra đời vào ngày 27 tháng 1 năm 1859 tại kinh kỳ Berlin, là con trai của Hoàng tử Friedrich Wilhelm nước Phổ (tức Hoàng đế Friedrich III sau này) và Công nương Victoria - Công chúa nước Anh. Ông là cháu ngoại thứ nhất của Nữ hoàng Anh Victoria, nhưng quan trọng hơn nữa, với tư cách là con trưởng của vị Hoàng thái tử nước Phổ, kể từ năm 1861 Wilhelm trở thành người thứ hai trong thứ tự kế vị của Hoàng gia Phổ, và sau năm 1871, là của Hoàng gia Đế chế Đức (theo Hiến pháp Đế chế Đức thì Quốc vương nước Phổ là người thống trị Đế chế này). Ông liên quan đến nhiều nhân vật Vương giả trên khắp châu Âu, và khi chiến tranh bùng nổ vào năm 1914, Wilhelm II đã là anh em họ thứ nhất của Hoàng đế Nga Nikolai II và Quốc vương Anh George II.[13] Ông thường thử chọc tức những nhân vật Hoàng gia thân thuộc của mình.[14]

Wilhelm kết hôn năm 1881 công chúa Auguste Viktoria von Schleswig-Holstein-Sonderburg-Augustenburg. Họ có được 7 người con.
Sau khi vợ chết, vào năm 1922 ông lấy bà công chúa góa chồng Hermine von Schönaich-Carolath.
Hoàng đế Anh, ông Georg V. là anh em họ gần với ông.

Chú giải
  1. ^ Christopher Clark, Kaiser Wilhelm II, Bìa sau
  2. ^ a ă John C. G. Röhl, Young Wilhelm: the Kaiser's early life, 1859-1888, trang XIII
  3. ^ Giles MacDonogh, The Last Kaiser: The Life of Wilhelm II, Lời Mở đầu
  4. ^ John C. G. Röhl, Wilhelm II: the Kaiser's personal monarchy, 1888-1900, Bìa sau
  5. ^ John C. G. Röhl, Nicolaus Sombart, Kaiser Wilhelm II New Interpretations: The Corfu Papers, Bìa sau
  6. ^ a ă Giles MacDonogh, The Last Kaiser: The Life of Wilhelm II, các trang 1-5.
  7. ^ a ă Giles MacDonogh, The Last Kaiser: The Life of Wilhelm II, Bìa sau
  8. ^ a ă Giles MacDonogh, The Last Kaiser: The Life of Wilhelm II, các trang 7-9.
  9. ^ Giles MacDonogh, The Last Kaiser: The Life of Wilhelm II, các trang 333-346.
  10. ^ John C. G. Röhl, Nicolaus Sombart, Kaiser Wilhelm II New Interpretations: The Corfu Papers, trang 185
  11. ^ Giles MacDonogh, The Last Kaiser: The Life of Wilhelm II, các trang 405-407.
  12. ^ Christopher M. Clark, Kaiser Wilhelm II, trang 241
  13. ^ Miranda Carter, George, Nicholas and Wilhelm: Three Royal Cousins and the Road to World War I (2010) [cần số trang]
  14. ^ Roderick R. McLean, "Kaiser Wilhelm II and the British Royal Family: Anglo-German Dynastic Relations in Political Context, 1890-1914." History 2001 86(284): 478-502. Issn: 0018-2648 in Ebsco
Tư liệu tham khảo
  • MacDonogh, Giles. The Last Kaiser: William the Impetuous, London: Weidenfeld & Nicolson, 2001. ISBN 978-1-84212-478-9
  • Cecil, Lamar. Wilhelm II: Prince and Emperor, 1859–1900, Chapel Hill: University of North Carolina Press, 1989. ISBN 0-8078-1828-3 online edition
  • Cecil, Lamar. Wilhelm II: Emperor and Exile, 1900–1941, (1996). ISBN 0-8078-2283-3 online edition,
  • McLean, Roderick R. "Kaiser Wilhelm II and the British Royal Family: Anglo-German Dynastic Relations in Political Context, 1890–1914." History 2001 86(284): 478–502. Issn: 0018-2648
  • Röhl, John C. G., and Nicholaus Sombart, eds. Kaiser Wilhelm II: New Interpretations − the Corfu Papers, Cambridge: Cambridge University Press, 1982 (reprinted 2005).
  • Röhl, John C. G. Young Wilhelm: The Kaiser's Early Life, 1859–1888, (Cambridge University Press, 1998)
  • Röhl, John C. G. The Kaiser's Personal Monarchy, 1888–1900, (Cambridge University Press, 2004); 1310pp excerpt and text search ISBN 978-0-521-81920-6
  • Röhl, John C. G.. The Kaiser and His Court: Wilhelm II and the Government of Germany, (Cambridge University Press, 1994. ISBN 0-521-40223-9
  • Carter, Miranda. George, Nicholas and Wilhelm: Three Royal Cousins and the Road to World War I (2010)
  • Clark, Christopher. Kaiser Wilhelm II. Longman, 2000. ISBN 0-582-24559-1. Tiểu sử ngắn do một học giả viết.
  • Clay, Catrine., King Kaiser Tsar: Three Royal Cousins Who Led the World to War. (2007). 432 pp. popular narrative
  • Eley, Geoff. "The View From The Throne: The Personal Rule of Kaiser Wilhelm II," Historical Journal, June 1985, Vol. 28 Issue 2, pp 469–485
  • Hull, Isabel V. The Entourage of Kaiser Wilhelm II, 1888–1918, Cambridge: Cambridge University Press, 1982. ISBN 978-0-521-23665-2
  • Kohut, Thomas A. Wilhelm II and the Germans: A Study in Leadership, New York: Oxford University Press, 1991. ISBN 978-0-19-506172-7
  • Ludwig, Emil. Wilhelm Hohenzollern: The Last of the Kaisers, G.P. Putnam's Sons, New York, 1927 ISBN 0-404-04067-5.
  • Mombauer, Annika, and Wilhelm Deist, eds. The Kaiser: New Research on Wilhelm II's Role in Imperial Germany, (Cambridge University Press, 2003) 299pp; 12 essays by scholars ISBN 978-0-521-82408-8
  • Mommsen, Wolfgang J. "Kaiser Wilhelm II and German Politics." Journal of Contemporary History 1990 25(2–3): 289–316. Issn: 0022-0094 in Jstor
  • Retallack, James. Germany in the Age of Kaiser Wilhelm II, Basingstoke: St. Martin's Press, 1996. ISBN 978-0-333-59242-7
  • Van der Kiste, John. Kaiser Wilhelm II: Germany's Last Emperor, Sutton Publishing, 1999. ISBN 978-0-7509-1941-8
  • Waite, Robert G. L. Kaiser and Führer: A Comparative Study of Personality and Politics. (1998). 511 pp. Psychohistory that compares him with Adolf Hitler
  • The German Emperor as shown in his public utterances
  • My Memoirs: 1878–1918 by William II, London: Cassell & Co., 1922.
  • My Memoirs: 1878–1918 by William II, London: Cassell & Co. 1922.
  • The German emperor's speeches: being a selection from the speeches, edicts, letters, and telegrams of the Emperor William II
  • Commemorative Silk Bookmark of William II from 1913
  • The Last Kaiser by Giles MacDonogh: The Life of Wilhelm II
  • Fall of Eagles BBC series
  •  Chisholm, Hugh biên tập (1911). “William II (Germany)”. Encyclopædia Britannica (ấn bản 11). Nhà in Đại học Cambridge. 
  • William II tried to stop the bombing of Belgrade History of the Last Days before the day of fate, documentary by German Historian Guido Knopp, February 1999, as History of Ultimatum to Serbia repeated.
460831-wilhelm-ii-ho-ng-c-la-gi.txt · Last modified: 2018/11/07 17:10 (external edit)